Kijken Zonder Haast
Sommige dingen beginnen zonder plan.
Niet omdat je een hobby zoekt of bewust iets wilt leren, maar gewoon omdat iets langzaam verandert terwijl je ermee bezig bent.
Voor mij begon het met wandelen.
Eerst was ik vooral een Mooiweer wandelaar. Alleen lopen wanneer het droog was, niet te warm en niet te koud. Maar langzaam veranderde dat. De hond moest eruit, weer of geen weer. Regen, wind, kou of warmte maakten steeds minder uit. Wandelen werd gewoon iets dat erbij hoorde, iedere dag opnieuw.
En terwijl je loopt, verandert er ongemerkt nog iets anders.
In het begin let je vooral op de hond en op het pad. Maar na verloop van tijd ga je steeds meer om je heen kijken. Je hoort vogels voordat je ze ziet. Zeker in het vroege voorjaar, wanneer er nog weinig blad aan de bomen zit, is dat een soort spelletje. Geluiden volgen, stil blijven staan, zoeken tussen de takken.
Toen kwam het geluid van een specht.
Dat droge roffelen ergens hoog tussen de bomen. Omdat spechten bekendstaan als schuwe vogels leek het bijna onmogelijk om er eentje goed te zien. Toch bleef ik luisteren tijdens wandelingen. Wekenlang eigenlijk, zonder resultaat.
Tot er ineens eentje zichtbaar zat te showen op een tak.
Natuurlijk had ik geen camera mee.
Vanaf dat moment wilde ik een foto maken. Eentje maar, van een specht. Gewoon omdat het bijzonder voelde om hem eindelijk te zien.
Niet veel later ontdekte ik dat er een nest in een boom zat. Toen veranderde het kijken vanzelf. Het ging niet meer alleen om een foto van een specht, maar om het volgen van wat daar gebeurde: het aanvliegen, het voeren, het wachten en het telkens opnieuw verdwijnen tussen bladeren en takken.
Maar het bleef niet bij één foto.
De eerste foto van een specht die voer bracht was compleet onscherp, maar ik was er ongelooflijk blij mee. Daarna kwam de eerste scherpe foto.
Vervolgens wilde ik een specht vastleggen terwijl hij wegvloog. Toen eentje die juist kwam aanvliegen. Iedere keer ontstond er vanzelf weer een nieuw moment waarop ik dacht: misschien lukt dit ook nog.
Zonder dat ik het echt doorhad, werd niet alleen de fotografie belangrijker, maar vooral het kijken zelf.
In het begin stond ik half onder een boom, een beetje verscholen tussen het groen. Alsof de spechten me anders meteen zouden zien en wegblijven. Later stond ik gewoon midden op het pad. Minder bezig met niet gezien worden en meer met kijken naar wat er gebeurde.
Dat bleek verschil te maken.
Hoe stiller het werd, hoe meer zichtbaar werd. Het mannetje kwam aanvliegen met voedsel, bleef soms even zitten en verdween weer tussen de bomen. De jongen lieten hun koppie zien, piepten luid vanuit het nest en verdwenen weer naar binnen. Elke dag leek er iets te veranderen, al waren het soms maar kleine verschillen.
Ook het licht veranderde steeds opnieuw. Rond dezelfde tijd viel de zon een paar minuten precies op het nest. Net lang genoeg om alles warm op te laten lichten voordat het weer verdween achter bladeren en takken.
Met een camera op statief duurde het vaak langer voordat de vogels terugkwamen. Het vrouwtje liet zich uiteindelijk bijna niet meer zien. En zodra er meerdere mensen kwamen praten bij het nest, veranderde meteen de sfeer. Het bos werd onrustiger. Het wachten duurde langer.
Misschien is dat ook wat observeren met je doet. Je gaat merken hoeveel invloed rust heeft. Niet alleen op dieren, maar ook op jezelf.
Waar ik vroeger misschien vooral bezig was met “de foto maken”, werd het nu steeds vaker gewoon kijken. Even blijven staan. Verder lopen. Toch nog teruggaan. Dagen later opnieuw kijken en ineens zien hoeveel er veranderd is.
Geduld voelde ineens niet meer als wachten.
Het voelde als geïnteresseerd blijven.
Het mooiste moment kwam uiteindelijk onverwacht. Een jonge specht die langs de boom omhoog klom richting het nest waar hij al die tijd veilig en verborgen had gezeten. Geen perfect moment dat je kunt plannen, maar iets dat ontstaat doordat je er simpelweg vaak genoeg bent geweest om het te mogen zien.
Misschien is dat ook wat kijken zonder haast eigenlijk betekent.
Niet voortdurend op zoek zijn naar iets spectaculairs, maar leren zien hoeveel er al gebeurt wanneer je lang genoeg blijft kijken.
De natuur heeft geen haast. Jonge spechten vliegen uiteindelijk uit, licht verschuift langzaam over het pad en zelfs een plek die stil lijkt, blijkt voortdurend in beweging.
Hoe langer je kijkt, hoe meer je begint te zien.
Lees ook:
